Criminal Mindscape | Άρθρα

Ένα πεδίο όπου η ψυχολογία συναντά την εγκληματολογία.


Εξερευνώντας την ανθρώπινη συμπεριφορά, τα εγκληματικά μοτίβα και τις κοινωνικές πραγματικότητες μέσα από επιστημονική ανάλυση και πραγματικά δεδομένα.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών

Ονομάζομαι Άννα, είμαι 21 ετών, και αυτή είναι η ιστορία μου. Μια ιστορία που δεν αφορά μόνο τον πόνο, αλλά την επιβίωση, τη δύναμη και την απόφαση μιας γυναίκας να ξαναγεννηθεί μέσα από τα ερείπια.

Read more »

Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας και Ηλεκτρονικά Εγκλήματα

Η τεχνολογική εξέλιξη έχει φέρει επανάσταση στις δυνατότητες επικοινωνίας και πληροφόρησης, ενώ παράλληλα έχει δημιουργήσει νέα πεδία για την εκδήλωση εγκληματικής συμπεριφοράς. Τα ηλεκτρονικά εγκλήματα, όπως το hacking, το cyberbullying και οι οικονομικές απάτες, συνδέονται συχνά με διαταραχές προσωπικότητας, κυρίως με την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας (ASPD). Αυτή η διαταραχή χαρακτηρίζεται από έλλειψη ενσυναίσθησης, αδιαφορία για τα δικαιώματα των άλλων και χειριστική ή επιθετική συμπεριφορά. Οι συγκεκριμένες ψυχολογικές ιδιαιτερότητες διευκολύνουν τη διάπραξη εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο, όπου η ανωνυμία και η έλλειψη άμεσης επαφής με το θύμα μειώνουν την αίσθηση ενοχής.

Read more »

Σύνδρομο De Clérambault

Η ερωτομαvία ή Σύνδρομο De Clérambault, είναι μια σπάνια ψυχιατρική οντότητα κατά την οποία ο/η ασθενής διατηρεί μόνιμη, αδιάσειστη ψευδή πεποίθηση ότι ένα άλλο πρόσωπο , συχνά υψηλής κοινωνικής θέσης ή μη προσιτό είναι ερωτευμένο μαζί του/της, παρά την έλλειψη αντικειμενικών αποδεικτικών στοιχείων. Η κλινική περιγραφή και ο όρος προέρχονται από τις πρώιμες περιγραφές του Gaëtan de Clérambault στις αρχές του 20ού αιώνα και έκτοτε υπήρξαν διάφορες αλλοιώσεις της έννοιας, που την εντάσσουν κυρίως ως υποτύπο της «ιδεοληπτικής/παραληρητικής διαταραχής» (delusional disorder, erotomanic type).

Read more »

Το άγχος του «πρώτου like»: Πώς οι μικροαντιδράσεις διαμορφώνουν την αυτοεικόνα ειδικά στους νέους

Η συστηματική έκθεση σε μικροαντιδράσεις , όπως  τα «likes» , τα σχόλια και οι προβολές μιας δημοσίευσης στα social media μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την αυτοεικονα και την ψυχική ηρεμία των νέων. Το φαινόμενο αυτό τροφοδοτείται από τον τρόπο που ο εγκέφαλος ανταμείβεται από  τα likes, από τις συνεχείς συγκρίσεις με τους άλλους και από τον φόβο μήπως τα άτομα που ζουν μια ικανοποιητική εμπειρία μπορεί να μείνουν απόν , το λεγόμενο FoMo .

Read more »

Η ψυχολογία των emoji: Επικοινωνιακές μεταμορφώσεις και η νέα σημειολογία του διαδικτύου

Η εξάπλωση ͏του ίντερν͏ετ και τω͏ν ͏ψηφιακών πλατφορμών έ͏χει φέρει αλ͏λαγές στον ͏τρόπο που μιλάμε. Τα emoji, μικρ͏ές εικόνες που͏ ͏έρχονται μαζί ή βάζουν στο γραπτό λόγο͏ έχουν γίνε͏ι σημαντικό κομ͏μάτι της on͏line επικοινωνίας, γεφυρώνο͏ντας το κενό που αφήνουν τα μη λεκτικά στοιχεί͏α όπως η φωνή ο τόνος η έκφραση προσώπου και γλώσσα ͏σώματος. Τα emoji εί͏ναι γραφικά icons που δείχνουν συναισθήματα ιδέες ή αντικείμενα, κάνουν μι͏α νέα σημα͏σία εργαλ͏είο της͏ ψηφιακ͏ής επικοινω͏νίας͏ (PMC 2019). Αντίθετα με τα emo͏ticons τα ͏οποί͏α γίνονται μέσω χαρακτήρων ASCII ή Unicode και͏ δ͏ημιουργούν προσωποποιήσει͏ς συναισθημάτων ͏π. χ Τα emoji έχουν μια οπτική μορφή και πολλή ποικιλία στην έκφραση. Η͏ χρήση τους ά͏ρχισε στα τέλη της ͏δεκ͏αετίας τ͏ου 1990 στην Ιαπωνία για να κάνουν τον γραπτό λόγο πιο͏ πλούσι͏ο σε ηλεκτρονικές συσκευές, και να δείχνουν μη͏ λεκτι͏κά͏ στοιχεία που χάνονται όταν μιλ͏ά͏με στο διαδίκτυο. Σταδιακά, τα emoji ενσωματώθηκαν στα περισσότερα λειτουργικά συστήματα και ψηφιακές πλατφόρμες, αποκτώντας παγκόσμια διάσταση και αναδεικνυόμενα σε σημαντικό εργαλείο της καθημερινής online αλληλεπίδρασης.

Read more »

Μητρότητα σε κρίση: Το φαινόμενο της παιδοκτονίας στην Ελλάδα

Η παιδοκτονία (filicide)  δηλαδή η δολοφονία ενός παιδιού από τον γονέα του , είναι ένα διεθνώς μελετημένο, αλλά σχετικά σπάνιο και ιδιαίτερα σοκαριστικό φαινόμενο. Στην Ελλάδα οι υποθέσεις όπου δράστρια είναι μητέρα έχουν συγκεντρώσει έντονο ενδιαφέρον του Τύπου και της δημόσιας συζήτησης, ειδικά όταν εμπλέκονται περιστατικά με πολλαπλούς θανάτους .  Η κατανόηση του φαινομένου χρειάζεται συνδυασμό νομικής/δικονομικής καταγραφής, ιατροδικαστικής ανάλυσης και ψυχολογικής / κοινωνιολογικής διερεύνησης.

Read more »

Η πρόληψη της αυτοκτονίας στην ψηφιακή εποχή: Κίνδυνοι και ευκαιρίες

Η αυτοκτονία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου παγκοσμίως, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να εκτιμά ότι κάθε χρόνο περισσότεροι από 700.000 άνθρωποι θέτουν τέλος στη ζωή τους. Στην εποχή της ψηφιακής δικτύωσης, η συζήτηση γύρω από την αυτοκτονία δεν μπορεί να αγνοήσει τον καθοριστικό ρόλο του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η τεχνολογία έχει τη δύναμη να λειτουργήσει είτε ως εργαλείο πρόληψης είτε ως παράγοντας κινδύνου, ανάλογα με τον τρόπο χρήσης της.

Read more »

Προστασία ανηλίκων από ψεύτικα προφίλ και έκθεση στο διαδίκτυο: Οδηγός για γονείς

Η ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας και η εκτεταμένη χρήση των κοινωνικών δικτύων έχουν δημιουργήσει νέες ευκαιρίες μάθησης, ψυχαγωγίας και κοινωνικοποίησης για τους ανήλικους. Ωστόσο, η ίδια η φύση του διαδικτύου κρύβει σημαντικούς κινδύνους. Η αλληλεπίδραση με ψεύτικα προφίλ, η υπερέκθεση προσωπικών δεδομένων και η πιθανότητα διαδικτυακής παρενόχλησης αποτελούν σοβαρές απειλές για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.

Read more »

Ερμηνεύοντας την Αγάπη: Το Τεστ των 5 Γλωσσών και η Ψυχολογία της Συναισθηματικής Επικοινωνίας

Στην εποχή της αυξανόμενης ενασχόλησης με την αυτογνωσία και τη βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων, το τεστ των «5 γλωσσών αγάπης» έχει αναδειχθεί σε ένα ευρέως διαδεδομένο εργαλείο τόσο από επαγγελματίες της ψυχικής υγείας όσο και από το ευρύ κοινό. Πρόκειται για ένα μοντέλο που προτάθηκε από τον Αμερικανό σύμβουλο γάμου και συγγραφέα Gary Chapman (1992) και υποστηρίζει ότι κάθε άνθρωπος εκφράζει και λαμβάνει την αγάπη κυρίως μέσα από μία ή περισσότερες «γλώσσες».

Read more »

Οικονομική κακοποίηση μέσα στις σχέσεις: Αθέατος έλεγχος

Η βία μέσα στις συντροφικές σχέσεις δεν είναι μόνο σωματική ή λεκτική. Υπάρχει μια σιωπηλή μορφή κακοποίησης, που σπάνια αναγνωρίζεται από τα θύματα ή το κοινωνικό περιβάλλον: η οικονομική κακοποίηση.

Read more »

Οι Ερωτικές Σχέσεις στις Φυλακές: Δυναμικές Εξουσίας και Επιβίωσης

Οι ερωτικές σχέσεις που αναπτύσσονται εντός του σωφρονιστικού συστήματος συνιστούν ένα πολυσύνθετο φαινόμενο. Δεν αποτελούν απλώς μία εκδήλωση της ανθρώπινης ανάγκης για σύνδεση, αλλά και ένα πλέγμα σχέσεων εξουσίας, επιβίωσης και συμβολικής κυριαρχίας. Η διερεύνηση των ερωτικών σχέσεων στις φυλακές απαιτεί συνδυαστική προσέγγιση από τα πεδία της ψυχολογίας και της εγκληματολογίας, καθώς εμπλέκονται τόσο οι προσωπικές ανάγκες των κρατουμένων όσο και οι κοινωνικές δομές της φυλακής.

Read more »

Σύνδρομο της Στοκχόλμης στις Ερωτικές Σχέσεις

Το Σύνδρομο της Στοκχόλμης αποτελεί ένα ψυχολογικό φαινόμενο κατά το οποίο το θύμα αναπτύσσει συναισθηματικό δεσμό, συμπόνια ή ακόμη και αγάπη προς τον θύτη του, παρότι υφίσταται κακομεταχείριση ή καταπίεση. Αν και αρχικά παρατηρήθηκε σε περιπτώσεις ομηρίας, σήμερα μελετάται ευρέως και σε συντροφικές και ερωτικές σχέσεις, ειδικά όταν υπάρχει συναισθηματική, λεκτική ή σωματική βία.

Read more »